Bəşəriyyətin ilk sənət əsəri tapıldı
Xəbər verilir ki, müasir insanların əvvəllər qəbul ediləndən daha erkən dövrlərdə xəyal qurmağa və yaratmağa başladığını sübut edən bu tapıntı sivilizasiyanın başlanğıcını təxminən 68 min il geriyə aparır və mövcud təsəvvürləri kökündən dəyişir.
Sulavesi sahillərindəki Muna adasında yerləşən əhəngdaşı mağarasının qaranlıq dərinlikləri min illərdir gizlətdiyi sirri nəhayət üzə çıxarıb. Lianq Metanduno mağarasında aparılan araşdırmalar zamanı arxeoloqlar ən azı 67 min 800 il yaşı olan əl trafaretləri aşkar ediblər. Bu kəşf indiyə qədər məlum olan bütün qeydləri üstələyir. Sivri və təsirli görünüşə malik bu əl fiqurları sadəcə rəsmlər deyil, həm də müasir insanların on minlərlə il əvvəl həyata keçirdiyi böyük miqrasiyanın ən qədim və ən konkret sübutlarıdır.
Avstraliyanın Qriffit Universitetinin tədqiqat rəhbərlərindən biri olan Maksim Aubert bildirib ki, bu tapıntı təsadüfi və ya təcrid olunmuş bir hadisə deyil. Əksinə, bu, indiyə qədər diqqətdən kənarda qalmış, dərin köklərə malik mədəni ənənənin göstəricisidir. Geniş yayılmış fikirlərin əksinə olaraq, bölgə sadəcə müvəqqəti dayanacaq olmayıb, erkən insanların yaşadığı, səyahət etdiyi və düşüncələrini incəsənət vasitəsilə ifadə etdiyi əsl mədəniyyət mərkəzi olub.
Keçmişdə bu mağaralardakı rəsmlərin yaşını dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyildi. Lakin texnologiyanın inkişafı sayəsində indi boya üzərində əmələ gəlmiş kalsit təbəqəsinin yaşı ölçülə bilir. Alimlər uranın toriuma çevrilmə sürətini analiz edərək, mineral təbəqənin 67 min 800 il yaşı olduğunu müəyyən ediblər. Bu isə rəsmlərin özünün daha da qədim ola biləcəyini göstərir.
Bu kəşf bəşər tarixi haqqında bildiklərimizi əsaslı şəkildə dəyişdirir. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, bu cür bədii ifadələr sosial ehtiyacdan doğub. Müasir şəhərlərdə nəqliyyatın hərəkətini tənzimləmək üçün işıqforlara ehtiyac olduğu kimi, qədim insanlar da sosial əlaqələr genişləndikcə öz kimliklərini və mənsubiyyətlərini ifadə etmək üçün simvollara və incəsənətə üz tutublar.
Sulavesidə tapılan bu artefaktlar bəşəriyyətin Asiyadan Avstraliyaya doğru buz dövrü marşrutu boyunca hərəkətinə işıq salır və müasir insanların Sahul qitəsinə çatma tarixini on minlərlə il geriyə çəkir. Bu tapıntı insan hekayəsinin sonu deyil, əksinə, bizi keçmişimizi daha dərindən araşdırmağa çağıran yeni bir başlanğıcdır.
