Qarabağda Yeni Era: 20 Sentyabrın Tarixi və Dövlətçiliyin Bərpası
2023-cü ilin 20 sentyabrı Azərbaycan tarixində yalnız bir hərbi əməliyyatın uğurla başa çatdığı gün deyil – bu tarix, Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərinin tam şəkildə dövlət nəzarətinə keçməsi ilə milli suverenliyin və ərazi bütövlüyünün tam bərpa olunduğu gün kimi yadda qaldı. Bu, Azərbaycanın siyasi iradəsinin, strateji sabitliyinin və təhlükəsizliyinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğu gündür.
Bu ərazilər uzun illər qeyri-qanuni rejimlərin və silahlı toqquşmaların təsiri altında qalsa da, 2023-cü ilin payızında əldə edilən həlledici nəticə onların tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Artıq burada silah səsləri deyil, yenidənqurma və inkişafın sədaları eşidilir.
2023-cü il noyabrın 8-də Xankəndidə keçirilən Zəfər Paradı Qarabağda Azərbaycan dövlətinin suverenliyini təkcə hərbi baxımdan deyil, siyasi və hüquqi cəhətdən də təsdiqlədi. Bu, təkcə ordu gücünün nümayişi deyil, həm də beynəlxalq hüquqa əsaslanan milli mövqeyimizin, siyasi yetkinliyimizin və bölgədə sülhə çağırışın simvolu oldu.
Azərbaycan bayrağının Xankəndidə dalğalanması, təkcə bir şəhərin deyil, bütün Qarabağın gələcəyinə yeni səhifə açdı.
Qələbədən sonra atılan ən mühüm addımlardan biri Qarabağ Universitetinin yaradılması oldu. Xankəndidə təsis edilən bu ali təhsil müəssisəsi bölgənin intellektual potensialını gücləndirmək məqsədi daşıyır. Universitetin tərkibində Tibb fakültəsi və klinikanın açılması da təsdiq edir ki, Qarabağ yalnız yaşayış üçün deyil, elm və təhsil üçün də yenidən doğulur.
Prezident İlham Əliyevin Xocavənd rayonuna etdiyi səfərlər bölgənin dirçəlişinə dövlət səviyyəsində verilən əhəmiyyətin bariz nümunəsidir. Edilli, Tuğ, Düdükçü, Azıx kimi kəndlərdə həyata keçirilən tikinti və bərpa işləri yalnız fiziki mühitin deyil, həm də sosial həyatın yenidən qurulmasına yönəlib.
Azıx mağarası və Tuğdakı alban məbədləri qorunur və bərpa olunur, mədəni irsin yaşadılması üçün mühüm addımlar atılır.
Yeni məktəblər, inzibati binalar, enerji və nəqliyyat infrastrukturu bölgənin həyat damarlarını bərpa edir.
Hadrut, Qırmızı Bazar və Sos kimi məntəqələrdə aparılan layihələr bölgənin həm yaşayış, həm də turizm mərkəzinə çevrilməsinə xidmət edir.
Qarabağda yüksələn məktəblər, çəkilən yollar, inşa edilən məscidlər və qayıdan sakinlər göstərir ki, bu torpaqlarda artıq keçmişin izləri deyil, gələcəyin ümidləri yaşayır. Dövlətin həyata keçirdiyi sosial rifah proqramları, infrastruktur layihələri və məskunlaşma strategiyaları bölgənin yeni nəfəsini formalaşdırır.
20 sentyabr artıq təkcə bir tarix deyil – bu gün müasir Azərbaycan tarixində dövlətçiliyin bərpası, milli birliyin möhkəmlənməsi və Qarabağın dirçəlişi kimi əhəmiyyətli bir mərhələnin başlanğıcıdır.
Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə bu gün Azərbaycanın gücünü, haqq yolunu və davamlı inkişaf strategiyasını təcəssüm etdirən ərazilərə çevrilib.
Zabit Məmmədov
“Ronahi” Kürd Mədəniyyət Mərkəzinin sədri
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Üzvü